درباره اسپتسناز نيروهاي ويژه مخوف و قوي روسيه
نيروهاي ويژه هر كشوري توانمندي هاي خاصي دارند كه در مواقع اضطراري به كار گرفته ميشوند اما نيروهاي روس بي نظير ميباشند. در طي دهه ي 1970 زماني كه چالش جنگ سرد در شديدترين شكل ممكن قرار داشت, دولت هاي غربي از وجود نيروهاي بسيار ويژه ارتش شوروي به اسم «اسپتسناز» «Spetsnaz» با خبر شدند كه در گروه هايي با عنوان «دسته هاي انحرافي» سازماندهي شده بودند.
امروزه اگر چه جنگ سرد به آخر رسيده هست اما اسپتسنازها هنوز بخشي از نيروهاي رزمي حاضر به خدمت ارتش روسيه به شمار ميآيند هر چند ماموريت هاي آنان دچار تغيير شده هست. نيروي اسپتسناز كه در زبان روسي به معناي «نيروهاي اهداف ويژه» هست بعنوان نيروهاي بخش اصلي اطلاعات در دهه ي 1980 و با شمار 30.000 نفر تشكيل شد.
انها به شكل زير سازماندهي شده بودند: يك گروه اسپتسناز براي هر يگان, يك گردان اسپتسناز براي هر يك از سه بخش عملياتي؛ يك تيپ اسپتسناز براي هر يك از ناوگان هاي شوروي و يك تيپ اسپتسناز مستقل در شمار زيادي از مناطق نظامي شوروي. همين طور واحدهاي اطلاعاتي ويژه اسپتسناز وجود داشت كه روي هم رفته 20 واحد از آنها در ناوگان هاي زميني ودريايي حضور داشتند.
هر گروهان اسپتسناز شامل 135 سرباز ويژه بود كه در گرو هاي مستقل 15 نفره عمل ميكردند و در صورت نياز با هم ادغام ميشدند. هر تيپ اسپتسناز بين 1.000 تا 1.300 نفر نيرو داشته و از يك ستاد فرماندهي, سه يا چهار گردان چترباز, يك دسته مخابرات و نيروهاي حمايت تشكيل مي شد.

همچنين يك دسته ضد اهداف ويژه به شمار 70 يا 80 نفر نيز وجود داشت كه وظيفه ي آنها جستجو, شناسايي و كشتن رهبران سياسي و نظامي دشمن بود. نيروهاي اسپتسناز دريايي يك ستاد فرماندهي, دو يا سه گردان تهاجمي شناگر, گروهان چترباز, نيروهاي حمايت و يك گروهان ضد اهداف ويژه داشت. همچنين اين گروه يك ناوگان زيردريايي بسيار كوچك در اختيار داشت كه براي رساندن نيروهاي ويژه شناگر به مسافت هاي دور طراحي شده بودند.
وجود گروه اسپتسنازها در پيمان ورشو مثل يك راز بوده و نظاميان معمولي اجازه عضويت در اين نيروها را نداشتند به گونه ايكه نيروهاي اسپتسناز زميني يونيفورم ها و نشان استاندارد نيروهاي هوايي و اسپتسنازهاي دريايي نيز لباس ها و نشان استاندارد نيروهاي دريايي را به تن ميكردند.
اسپتنازهاي نيروي دريايي و هوايي
گروه نيروهاي ويژه براي انجام عمليات شناسايي و خرابكاري در خاك دشمن طراحي شده بود. هدف اصلي گروه هاي اسپتسنازاز ميان بردن مقرهاي فرماندهي و هدايت تسليحات هسته اي و پايگاه هاي نظامي دشمن بود. اين گروه كه در دسته هاي 5 تا 10 نفره عمل ميكرد مي توانست
تا چند روز به طور مستقل به عمليات خود ادامه دهد. اين سربازان تعليم هاي فيزيكي و رواني خاصي را طي ميكردند كه در انها پافشاري ويژه بر روي دانش اسلحه شناسي و بهره گيري از آن, مهارت در برقراري رابطه راديويي و داشتن اطلاعات در مورد منطقه دشمن بود. اين گروه عمليات خود را به طور پنهاني و بدون شركت در عمليات نظامي گسترده به انجام ميرساند و عمدتاً شامل جستجو, پيدا كردن يك هدف خاص و از ميان بردن آن بود.
بعد از ماجراي گروگانگيري بيمارستان بودنوفسك در سال 1995, بسياري بر اين يقين بودند كه تنها نيروهايي كه مي توانستند به اين قائله خاتمه بدهند نيروهاي اسپتسناز بودند. در واقع آنها براي پيدا كردن هدف و نابودسازي آن تعليم ديده اند و براي نجات گروگان تعليم نديده اند.

در اين گروه حتي حيواناتي مثل دولفين و نوعي وال براي انجام عمليات خرابكارانه در زير دريا تعليم داده شده اند. نيروهاي ويژه دريايي در ناوگان هاي گوناگون نيروي دريايي اين كشور حضور داشته و ميتوان آنها را به نيروهاي ويژه دريايي ارتش ايالات متحده سنجش كرد. معمولا اين گروه از نيروهاي زبده حتي گذشته از شروع جنگ نيز فعاليت هاي خود را آغاز ميكنند به گونه اي كه چنان با سرعت انجام ميشوند كه توان تصوير العمل نشان دادن را از دشمن گرفته و انها را از بين ميبرد.
به عبارت ساده ارتش روسيه غير از واحدهاي زميني,دريايي و هوايي واحدهاي متعددي ديگري مثل نيروهاي ويژه راه آهن, نيروهاي ويژه مرزي, نيروهاي وزارت ارتباطات, نيروهاي وزارت شرايط اضطراري و نيروهاي سرويس امنيتي فدرال در اختيار دارد كه هر كدام مستقل بوده و ميتوان انها را نيروهايي زبده ناميد.

گروه ويژه اسپتسناز آلفا
گروهي از نيروهاي اسپتسناز كه به گروه آلفا سرشناس ميباشند در سال 1974 و به فرمان كا گ ب شكل گرفت كه در شكل گيري انها از نيروهاي SAS بريتانيا و نيروهاي دلتا در ايالات متحده الهام گرفته شده بود. نيروهاي اين واحد در 28 دسامبر سال 1980 به قصر رياست جمهوري افغانستان در كابل حمله برده و رييس جمهور حافظ امين و خانواده ي وي را به قتل رساندند. اين گروه حالا در بازرسي سرويس امنيتي فدرال بوده و معادل اف بي آي در ايالات متحده هست.
در هر كدام از شهرها و فدراسيون هاي اين كشور يك گروه از نيروهاي آلفا حضور دارند و شمار كل انها 300 نفر تخمين زده شده هست. اين گروه در برنامه ريزي و فراهم سازي امنيت مانورهاي سياسي و همين طور امنيت انتخابات رياست جمهوري فعال بوده و به طور مستقيم از رهبران بلند مرتبه كشور حكم دريافت ميكنند. اين گروه تا به امروز موثرترين و قوي ترين گروه ضد تروريستي كشور روسيه بوده و توانايي بسياري در انجام عمليات محرمانه و پيچيده دارد.

بر اساس ادعاي رسانه هاي روسي اين گروه شامل 200 نيروي ويژه بوده كه از بين هزاران دانشجوي نظامي دستچين شده اند و از لحاظ فيزيكي, رواني, هوشي و بهره گيري از سلاح ها و تجهيزات نظامي گوناگون تعليم هاي گسترده اي ديده اند. همچنين در اين گروه افرادي با قابليت حيرت آور در تيراندازي
با انواع سلاح هاي گوناگون, غواص هاي زبده, كوهنورد, صخره نورد, روانشناس و همچنين متخصص صحبت با گروگانگير وجود دارد. گروه هاي مشابهي نيز در كشورهاي قزاقستان, اوكراين و بلاروس از نيروهاي آلفا وجود دارند كه روابط نزديكي با هم برقرار ميكنند.

گروه نيروهاي ويژه ويمپل «Vympel»
گروه نيروهاي ويژه ويمپل در سال 1979 بعنوان واحد عمليات ويژه سرويس كا گ ب تشكيل شده و ماموريت آن در وهله ي اول انجام عمليات شناسايي و خرابكاري در بيرون از كشور بود. اين گروه تنها از افسراني تشكيل مي شد كه دو يا سه زبان خارجي بلد بوده و بسياري ادعا مي كردن كه هر كدام نقشه ي
دستكم 30 پايتخت دنيا را از حفظ دارند. از سال 1993 اين گروه در عمليات عليه جرائم سازمان يافته نيز به كار گرفته ميشود و بعدها نيز 110 نفر از اين گروه افسران 180 نفره خواهش استعفا كردند زيرا نميخواستند و نمي توانستند از بوروكراسي پليسي پيروي كنند.

با نيروهاي مانده يك گروه ويژه ضد ترور به اسم گروه «وگا» «Vega» تشكيل شده كه هدف آن مبارزه با تروريسم هسته اي بيان شده هست. اين گروه در عملياتي ضد تروريستي در 29 جولاي 1994 در شمال قفقاز باعث مرگ 4 گروگان شد.
واحد ضد تروريست
اين واحد از گروه ويمپل جدا شده و در ابتدا توسط كا گ ب براي عمليات نفوذ به خاك دشمن, خرابكاري و عمليات هاي اطلاعاتي و شناسايي در دوران جنگ تشكيل شد. افراد اين گروه به چند زبان خارجي مسلط بوده و با سلاح هاي كشورهاي متخاصم نيز آشنايي كامل دارند. تخصص اين گروه اما در ورود از طريق هوا يا دريا به داخل خاك دشمن بود.

در سال 1987 شمار اعضاي اين گروه به 500 نفر افزايش يافته و در مناطق دلنازك زيادي از كشور مشغول به عمليات شدند كه گرچه هدف اصلي آنها ورود به خاك كشورهاي ديگر و گردآوري اطلاعات براي سرويس كا گ ب بود. اين گروه نيز به زودي اسم خود را به گروه ضد تروريسم هسته اي تغيير داده و در سال 1991 و در طي كودتاي بوريس يلتسين به دلايلي ناشناخته از حمله به يلتسين امتناع كرد. بعد از مدتي اين گروه از بازرسي كا گ ب خارج شده و تحت بازرسي وزارت امور داخله درآمدند.

بعد از اين موضوع شمار زيادي از سمت خود استعفا داده و در بخش خصوصي مشغول به كار شدند. بعد از اينكه اين گروه از هم پاشيد گروه «وگا» راه اندازي گرديد كه تركيبي از نيروهاي ضد تروريسم قديمي و اخير بود. اين گروه براي بالا بردن توان رزمي خود با گروه هاي نمونه كشورهاي ديگر تمرينات مشترك انجام مي دادند.
اين گروه نيز در اساس ي نبرد تن به تن در محيط هاي بسته, بهره گيري از سلاح هاي گوناگون, آرايش نظامي و نفوذ به داخل ساختمان ها تبحر دارند. ابتدايي ترين شرط براي ورود به اين گروه اين هست كه دستكم دو سال در نيروهاي ويژه اسپتسناز بوده باشيد.
در اين راستا هيچ محدوديت جنسيتي وجود نداشته و تنها شرايط عضويت بايد برآورده شود. بعد از ورود افراد به دوره آموزشي تمرينات سختي انجام داده ميشود كه در هر مرحله بخشي از انها مرخص خواهند شد. اين گروه برخلاف نيروهاي ويژه ي قبلي تنها براي كشتن تعليم نديده اند و بايد در اساس ي نجات جان گروگان ها نيز مهارت داشته باشند همچنين انها تعليم هايي در اساس ي پزشكي و مراقبت هاي آغاز ميبينند.

گروه ويژه ويتياز «Vityaz»
اين گروه در شروع مسابقات المپيك 1980 مسكو و براي رويارويي با حملات تروريستي كه به نظر مقامات شوروي از طريق سيا سازماندهي مي شد تشكيل گرديد. برخلاف نيروهاي آلفا و ويمپل اين گروه از سربازاني تشكيل شده بود كه يك مدت اثبات را در ارتش خدمت كرده بودند,
در اساس ي مبازه تن به تن به خوبي تعليم ديده و از لحاظ فكري و رواني نيز نفوذناپذير بودند. اين گروه در اكتبر سال 1993 به فرمان رييس جمهور به پايگاه تلويزيوني اوستانكينو حمله كرده و گروه هاي معترضي كه در اين ايستگاه تلويزيوني مستقر شده و قصد ورود به داخل ايستگاه را داشتند را با شدت تمام سركوب كردند بدون اينكه خود متحمل تلفات چنداني شوند.